Juf Naomi - Geschiedenis van Sinterklaas

Doelgroep: 7/8
Sectie: thema sinterklaas
Geschreven door: Juf Naomi

De geschiedenis van het Sinterklaasfeest

Niemand weet precies hoe we aan het sinterklaasfeest komen, maar er bestaan wel een aantal mythes over.

De eerste mythe gaat over Wodan.

Wodan (of Odin) is de oppergod van de Germanen. Hij werd door hen voorgesteld als een forse man met baard, mantel en muts. Als hoogste god had Wodan natuurlijk ook een gevolg. Hij reed door de hemel op zijn achtbenige paard Sleipnir en werd bijgestaan door zijn knechtje Eckhard, zijn assistent Oel en zijn wapens Donder en Bliksem. Tot Wodans vaste uitrusting behoorde een speer met een slang in de top en twee zwarte raven, die hem informeerden over het gedrag van de mensen op aarde.
Wat vinden we tegenwoordig nog terug in het Sinterklaasfeest dat we aan deze Germaanse oppergod hebben te danken? Het uiterlijk van de baard en mantel zijn natuurlijk onmiskenbaar. Verder is de schimmel van Sinterklaas hoogstwaarschijnlijk een afstammeling van Sleipnir en ook het lopen over de daken valt terug te leiden naar het door de lucht rijden van Wodan. Het knechtje Ekhard is terug te vinden als Zwarte Piet, maar ook het zwarte masker van de sjamaan kan van invloed zijn geweest op het ontstaan van de Zwarte Pieten. Verder worden ook de zwarte raven nog wel eens genoemd als inspiratiebron van Piet, niet alleen door hun kleur, maar ook omdat zij Wodan op de hoogte hielden van het gedrag van de mensen, net zoals de Zwarte Pieten hun baas informeren over de stoute kindertjes. Maar we hebben nog meer te danken aan Wodan. Zijn speer met slang is verworden tot een staf. En het brengen van de offers zou uiteindelijk hebben geleid tot de wortels en het stro die worden klaargelegd voor het paard van Sinterklaas. En ook de marsepeinen varkens en andere suikerbeesten zijn onschuldiger varianten op de oorspronkelijke offers. Al met al zou het Sinterklaasfeest zonder Wodan een stuk saaier zijn geweest.

Er bestaat nog een ander mythe over de geschiedenis van sinterklaas.

Ergens in een klein plaatsje op deze wereld, we weten niet precies waar, maar waarschijnlijk in het Oostromeinse rijk is in de tweede helft van de derde eeuw een jongetje geboren dat de naam Nicolaos kreeg.
Vanaf zijn geboorte af aan gebeurde er al allerlei wonderen, waarvan mensen tot op de dag van vandaag zeggen dat hij de veroorzaker was van deze wonderen.
Op zijn 19e verjaardag werd Nicolaos ingewijd tot bisschop om zijn om op te volgen als bisschop van Myra. Hij zou, zoals het een geestelijk Christen betaamt, een pelgrimsreis naar Jeruzalem maken.
Zo vertrok hij per schip, zoals dat in die tijd gebruikelijk was. Tijdens deze reis kreeg hij een visioen, hij zag dat hij getroffen zou worden door hevig noodweer, maar dat alles behouden zou blijven. En inderdaad, er stak een hevige storm op. Een van de matrozen klom in de mast om de zeilen goed vast te maken. Hij stond goed en wel bovenin de mast toen een enorme rukwind hem uit zijn evenwicht bracht. De arme man viel te pletter op het dek, morsdood. Tijdens het noodweer was er uiteraard geen tijd om zich om de doden te bekommeren, want het was hard werken op zo’n boot in nood. Toen de storm was gaan liggen en iedereen de gelegenheid had om tot rust te komen, werd er gedankt voor het behoud van het schip, want het was eerder regel dan uitzondering dat een hevig noodweer een schip veranderde in een bouwpakket en de mensen in visvoer. Er werd getreurd over de dode. Maar het wonder gebeurde toen tijdens het gebed van Pater Nicolaos de matroos opstond alsof er niets gebeurd was.
Nicolaos staat niet alleen bekend om zijn wonderen, maar hij heeft ook een reputatie als weldoener. Toen eens een tot edelman die geen cent meer had moest toekijken hoe zijn drie dochters tot prostitutie moesten overgaan om te kunnen overleven, kwam Nicolaos aangelopen. Hij gooide door het raam drie goudstukken naar binnen die in de schoenen van de dochters vielen.

Dit is een van de wonderen waar Nicolaos bekend om is geworden. Na zijn dood op 6 december 342 werd hij heilig verklaard. Zo werd hij Sint Nicolaos.

1. Wat vond je van de twee mythes over sinterklaas?

2. Welke vinden jullie het meest geloofwaardig? Waarom?

3. Waar doet het tweede verhaal van sinterklaas je aan denken?

4. In het verhaal kwamen ook een paar moeilijke woorden voor, vertel in eigen woorden wat ze betekenen.

Mythes

Onmiskenbaar

Afstammeling

Sjamaan

Pelgrimreis

&Visioen

6. Marsepein heeft alles te maken met sinterklaas, maar waar word marsepein van gemaakt?

7. In het tweede verhaal staat dat sinterklaas is geboren in de tweede helft van de derde eeuw. Van welk tot welk jaartal is dat?

8. Hoe oud is sinterklaas geworden? Schrijf de jongste leeftijd en de oudste leeftijd op die hij geworden kan zijn, schrijf ook je berekening erbij.

Antwoorden:

3. Het tweede verhaal van de geschiedenis van sinterklaas lijkt sterk op verhalen uit de bijbel. Hierin verricht o.a. Jezus wonderen. En ook hij helpt de arme mensen.

4 / 5. Volgens Van Dale woordenboek

Mythes	verhalende overlevering die betrekking heeft op de godsdienst en de wereldbeschouwing van een volk, verhaal van mensen en goden
Onmiskenbaar	duidelijk waarneembaar, overduidelijk
Afstammeling	persoon in verhouding tot degene of degenen van wie hij of zij afstamt. Tot iemands nageslacht behoren.
Sjamaan	medicijnman, soort van toverpriester bij volksstammen in Siberie en de Oeral.
Pelgrimreis	bedevaart (reis naar een heilige plaats, al biddend en om daar te bidden).
Visioen	innerlijk gezicht van profetische of mystieke aard dat als iets bovennatuurlijks, in een toestand van extase, trance of droom, ervaren wordt.

6. Ook volgens Van Dale woordenboek: fijngestampte amandelen, suiker, rozenwater, ook wel met toevoeging van eieren en confituren

7. De tweede helft van de derde eeuw loopt van 250 tot 299.

8. Sinterklaas is overleden in 342. Als hij geboren is in 250 is hij dus (342-250) 92 jaar geworden. Is hij geboren in 299 dan is hij (342-299) 43 jaar geworden.