Leuke lesideeen voor het basisonderwijs van Juf Naomi
Doelgroep: groep 8
Sectie: geschiedenis
Sectie: thema ameland
Geschreven door: Juf Naomi


Print-vriendelijke pagina..
Ameland vroeger en nu

Ameland is al een heel oud stuk land. Hoe oud weet niemand precies. Misschien heeft het vroeger wel deel uitgemaakt van het vasteland en is het door stormvloeden een eiland geworden. Zo'n stuk land heeft een lange geschiedenis. Op verschillende plaatsen op het eiland kunnen we daarvan nog verblijfselen terugvinden; de huizen, de kerken, de walviskaken, de restanten van de bunker, de vuurtoren en alle dingen die van vroeger die bewaard gebleven zijn in een soort museum; de oudheidskamer van Hollum. Ook veel straatnaambordjes herinneren aan de geschiedenis van het eiland.

Het eiland

Ameland besraat voor een groot deel uit zand. Bij storm kan dat zand weggeslagen worden. Zo is de vorm van het eiland in de geschiedenis niet altijd hetzelfde. Er verdwenen stukken en er kwamen stukken bij. Zo waren er vroeger meer dorpen op Ameland dan tegenwoordig. Een aantal dorpen verdween in de loop van de geschiedenis in zee. Een voorbeeld is het dorpje Sier. Aan de noordkant moest de duinenrij het eiland tegen de zee beschermen. In het zuiden had de zee lange tijd vrij spel. Pas aan het begin van deze eeuw heeft men aan de zuidkant van het eiland dijken aangelegd.

Nog steeds gaan er bij flinke stormen hele stukken duin verloren. Zo verdween in februari 1953 een strandpaviljoen, dat op een duin stond, in zee.

Vraag:

Welke ramp vond er ergens anders in Nederland plaats in februari 1953?






Van wie was het eiland?

We hebben geleerd, dat er bij Nederland een rijtje eilanden hoort;
Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog, Rottum. Heel lang echter was Ameland een aparte eigen staat met een eigen heer. En zo wilden de Amelanders het tijden lang ook graag houden.
Als oudste bekende heer geldt de edelman Ritske Jelmera, omstreeks 1430. Hij liet ook een begin maken met de bouwe van een kasteel in Ballum. In het dorp is nu nog een straat naar hem genoemd.

In die tijd waren de familienamen nog niet zo vaststaand als nu en een kleinzoon van Ritske nam na zijn huwelijk de naam van zijn vrouw aan; sindsdien heetten de Heren van Ameland de Cammingha's.
Zij bestuurden het eiland, zij spraken recht en zij onderhandelden met andere staten, zoals Engeland en Duitsland. De Cammingha's zorgden ervoor dat Ameland niet betrokken werd bij de grote oorlogen in die tijd. Zo deed Ameland niet mee met de tachtigjarige oorlog en ook niet met de oorlogen tussen Nederland en Engeland in de zeventiende eeuw.

In 1680 stierf Frans Duco van Cammingha. Hij had geen kinderen. Zijn moeder Rixt van Donia (ook naar haar is een straat op het eiland vernoemd) nam de leiding over Ameland op zich, maar zij stierf al in 1681. Toen waren er geen Cammingha's meer om op te volgen.
Op het kerkhof van Ballum staat een lijkenhuisje, waarin prachtige grafstenen van enkele Cammingha's liggen.

De Duitse familie Schwartzenberg werd toen de baas over Ameland. Maar in 1704 verkocht deze familie het eiland al weer, aan de familie .... Oranje! Vanaf dat moment waren de Oranjes Heer of Vrouwe van Ameland.
Onze koningin is dus ook Vrouwe van Ameland. De Oranjes moesten 170.000 gulden betalen voor het eiland. In 1801 werd geregeld dat Aneland voortaan bij Friesland zou horen. De Oranjes waren toen gevlucht naar Engeland.
Heel Ameland werd






Mail Juf Naomi